Planeti ynë nuk mund ta mbajë më veten- shifrat e krizës ekologjike

Jemi tashmë shumë për burimet që planeti ynë është në gjendje të ofrojë, dhe problemi është se këtë po e themi prej shumë kohësh. Por situata vetëm sa mund të përkeqësohet, dhe realiteti aktual tregon se sot popullsia globale ka arritur në 8.3 miliardë njerëz, një numër që tejkalon shumë kapacitetin real të rigjenerimit të ekosistemeve natyrore.

Një studim i ri ndërkombëtar, i bazuar në analizën e më shumë se dy shekujve të të dhënave demografike dhe mjedisore, jep sërish alarmin për konsumin e burimeve. Burimet biologjike po pakësohen shumë më shpejt sesa Toka arrin t’i rigjenerojë, dhe edhe nëse problemi nuk na prek drejtpërdrejt për momentin, ai po rrezikon sigurinë ushqimore, stabilitetin klimatik dhe furnizimin me ujë të pijshëm për brezat e ardhshëm.

Studimi, i drejtuar nga shkencëtari Corey Bradshaw nga Flinders University dhe i publikuar në Environmental Research Letters, thekson se pika e vërtetë e kthesës ndodhi rreth viteve ’60 të shekullit të kaluar. Deri në gjysmën e parë të shekullit XX, rritja demografike ecte paralelisht me inovacionin teknologjik dhe zhvillimin energjetik, duke nxitur rritjen kolektive, por më pas diçka ndryshoi.

Popullsia vazhdoi të rritej, por bota hyri në një fazë tjetër demografike, ku numri më i madh i njerëzve nuk sjell më automatikisht progres, por shton presionin mbi sistemin tokësor, dhe ky proces vazhdon ende sot. Nëse trendet aktuale vazhdojnë, popullsia botërore pritet të arrijë kulmin mes 11.7 dhe 12.4 miliardë banorëve rreth viteve 2050–2060.

Të bën përshtypje diferenca mes situatës aktuale dhe një modeli jetese vërtet të qëndrueshëm, sepse sipas llogaritjeve të ekologëve, për të garantuar një standard ekonomik të sigurt dhe komod për të gjithë banorët pa dëmtuar rezervat e planetit, popullsia globale duhet të jetë rreth 2.5 miliardë njerëz. Kjo do të thotë se sot jemi pothuajse gjashtë miliardë mbi kufirin ideal.

Deri tani ky çekuilibër është fshehur nga përdorimi masiv i lëndëve djegëse fosile, të cilat kanë lejuar rritjen artificiale të prodhimit industrial dhe bujqësor. Por ky mekanizëm është kthyer kundër nesh, duke përshpejtuar ngrohjen globale dhe degradimin e habitateve natyrore.

Deri tani kemi folur për një situatë pothuajse apokaliptike, por shkencëtarët theksojnë se skenari i përshkruar nuk paralajmëron një shembje të menjëhershme dhe katastrofike të qytetërimit. Përkundrazi, ai pasqyron një përkeqësim gradual të cilësisë së jetës. Megjithatë, tejkalimi i biokapacitetit të Tokës është një fakt dhe, nëse duam të ndryshojmë drejtim, duhet të ndryshojmë rrënjësisht mënyrën se si menaxhojmë tokën, energjinë dhe zinxhirët ushqimorë.