Pse Emiratet e Bashkuara Arabe po nxitojnë të anashkalojnë Ngushticën e Hormuzit

Hormuzi është bërë një rrezik strategjik i drejtpërdrejtë

Emiratet e Bashkuara Arabe kanë dashur prej kohësh të zvogëlojnë varësinë e tyre nga Ngushtica e Hormuzit, por kriza aktuale në Gjirin Persik e ka bërë këtë qëllim shumë më urgjent. Reuters raportoi më 20 maj se tubacioni i ri i naftës i ADNOC që anashkalon Hormuzin tani është 50% i përfunduar dhe është përshpejtuar pas bllokadës de facto të ngushticës nga Irani, e cila ka ndërprerë rëndë rrjedhat e energjisë në rajon.

Kjo ka rëndësi sepse Hormuzi është një nga pikat kryesore të ngulfatjes së energjisë në botë. Sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë, afërsisht 20 milionë fuçi në ditë kaluan nëpër Ngushticë në vitin 2024, ekuivalente me rreth një të pestën e konsumit global të lëngjeve të naftës.

Emiratet tashmë kanë një rrugë alternative, por kjo nuk është e mjaftueshme.

Emiratet nuk po fillojnë nga e para. Ata tashmë operojnë tubacionin e naftës bruto të Abu Dhabit për në Fujairah, në Gjirin e Omanit, i cili anashkalon Hormuzin. Sipas EIA-s, ky tubacion ka një kapacitet prej afërsisht 1.8 milion fuçi në ditë.

Por kushtet aktuale kanë treguar kufijtë e këtij sistemi. Reuters raportoi se Emiratet tani po përshpejtojnë një tubacion të dytë perëndim-lindje, të projektuar për të dyfishuar kapacitetin e eksportit përmes Fujairah deri në vitin 2027. Kjo sugjeron që Abu Dhabi nuk e konsideron më bypassin ekzistues si mbrojtje të mjaftueshme nëse Hormuzi mbetet i paqëndrueshëm.

Ambiciet për eksport përplasen me realitetin e luftës

Urgjenca lidhet gjithashtu me ambiciet e prodhimit të Emirateve. EIA ka thënë se vendi synon të arrijë një kapacitet prodhimi të naftës bruto prej 5 milionë fuçish në ditë deri në vitin 2027, ndërsa Reuters raportoi se ndërprerja e Hormuzit tashmë e ka ulur prodhimin e naftës së vendit me më shumë se gjysmën.

Me fjalë të tjera, Abu Dhabi po kërkon të rrisë prodhimin pikërisht në një kohë kur rruga e saj kryesore e eksportit është bërë një pikë e dobët. Një anashkalim më i gjerë do të ndihmonte në tejkalimin e këtij boshllëku, duke lejuar që më shumë fuçi të dalin nga Fujairah pa pasur nevojë të kalojnë nëpër ngushticë. Ky interpretim bazohet në raportet e Reuters për ndërprerjen e prodhimit dhe planin e ADNOC për të dyfishuar kapacitetin e eksportit të Fujairah.

Fujairah është bërë një linjë kyçe energjetike.

Ndërsa kriza është përkeqësuar, portet lindore të Emirateve janë bërë edhe më të rëndësishme. Reuters raportoi më parë këtë muaj se Fujairah dhe Khor Fakkan janë bërë pika kryesore për tregtinë e Gjirit, ndërsa trafiku në Hormuz mbetet nën presion.

Kjo u jep Emirateve një arsye të fortë për të krijuar tepricë më të madhe. Sa më shumë naftë të papërpunuar që mund të furnizojnë direkt në Gjirin e Omanit, aq më pak të ekspozuar janë ndaj presionit iranian, ndërprerjeve të transportit detar ose mbylljeve të papritura të pikave të pengimit. Reuters raportoi gjithashtu se udhëheqja e Abu Dhabit i ka urdhëruar drejtpërdrejt ADNOC-së të përshpejtojë projektin, duke konfirmuar se sa qendror është bërë ai në strategjinë kombëtare.

Çfarë vjen më pas

Shtytja e Emirateve për tubacione tregon se anashkalimi i Hormuzit nuk është më vetëm çështje efikasiteti. Është çështje mbijetese në një rajon ku qasja detare nuk mund të merret më si e mirëqenë. Reuters raportoi se linja e re pritet të hyjë në funksion në vitin 2027, që do të thotë se Emiratet po planifikojnë jo vetëm për krizën aktuale, por edhe për një të ardhme në të cilën Hormuzi mund të mbetet një kërcënim i përsëritur.

Kjo është arsyeja pse Emiratet po nxitojnë. Sa më shpejt që të mund të transportojnë më shumë naftë në Fujairah, aq më i madh është kontrolli i tyre mbi eksportet, siguria energjetike dhe hapësira e tyre për manovrim në një konflikt që e ka transformuar Hormuzin nga një rrugë tregtare në një dobësi të përhershme.