“Jemi të shqetësuar. Ai është dembel dhe nuk studion”, zbulohet ditari sekret i babait të Stephen Hawking

“Jemi pak të shqetësuar për mënyrën se si po rritet. Ai e kalon kohën në shtëpi me pak iniciativë dhe nuk studion shumë.” Kjo fjali, e cila sot mund të shqiptohet nga një prind me një fëmijë që nuk dëshiron shumë të shkojë në shkollë, u shqiptua nga Frank Hawking, babai i astrofizikantit të famshëm Stephen, i cili do të revolucionarizonte kozmologjinë moderne pavarësisht sklerozës laterale amiotrofike (ALS) që e mundoi gjatë gjithë jetës së tij.

Fjalët jo shumë proverbiale të Frankut datojnë që nga fillimi i viteve 1960, kur shkencëtari i ardhshëm ishte ende student në Oksford dhe askush nuk mund ta kishte imagjinuar fatin që e priste. Kjo fjali doli nga një koleksion ditarësh privatë të fshehur për dekada në shtëpinë e motrës së Hawkingut, Mary, dhe u bë publike falë punës së biografit Graham Farmelo, autor i biografisë së re të autorizuar “Hawking”, që do të dalë në shtatorin e ardhshëm.

Stiveni i Ri

Shënimet e të atit zbulojnë një Stiven të ri shumë të ndryshëm nga ikona e njohur në botë: introvert, i pamotivuar, nëse jo plotësisht dembel, i pasigurt, shpesh i larguar nga pritjet e familjes. Frank Hawking, një mjek i specializuar në sëmundjet tropikale, e vëzhgoi të birin me ankth në rritje. Në shënimet e tij, ai u ankua për mungesën e ambicies së djalit dhe mungesën e tij të dukshme të interesit në studimet e tij. Ai madje shkroi se Stiveni dukej se e konsideronte fizikën “inferiore ndaj arteve”, një mendim që ishte një tallje ndaj një njeriu që ia kishte kushtuar jetën e tij disiplinës shkencore.

Megjithatë, këto frikëra do të zhdukeshin plotësisht në vitet që do të vinin: nga teoritë mbi vrimat e zeza te popullarizimi global i shkencës me “Një histori e shkurtër e kohës”, Stephen Hawking do të bëhej një nga fytyrat më të famshme të shkencës bashkëkohore.

Sëmundja

Biografia e re rrëfen gjithashtu tragjedinë e sëmundjes. Në vitin 1963, vetëm 21 vjeç, Stephen Hawking u diagnostikua me ALS, një sëmundje degjenerative që do ta paralizonte trupin e tij në mënyrë progresive. Mjekët i dhanë vetëm disa vite jetë, por shkencëtari sfidoi të gjitha parashikimet, duke vazhduar të punonte dhe të publikonte deri në vdekjen e tij në moshën 76 vjeç.

Ditarët zbulojnë gjithashtu hidhërimin e babait ndërsa gjendja e të birit përkeqësohej. Në një shënim të vitit 1967, Frank Hawking rrëfeu vështirësinë në komunikim me të: “Gjithçka është kaq tmerrësisht e ngadaltë. Më vjen shumë keq për të dhe do të bëj gjithçka që mundem për ta ndihmuar. Por nuk më pëlqen të jem me të.” Sipas Farmelo-s, këto dokumente ofrojnë “një vështrim të papërpunuar dhe të ndershëm” në jetën private të familjes Hawking dhe vitet formuese të shkencëtarit të famshëm.

Shumë nga shënimet u shkruan në një kod sekret të bazuar në alfabetin grek, të deshifruar nga biografi pas një kërkimi të gjerë. Pavarësisht dyshimeve dhe sëmundjes së të atit, Hawking arriti të bëhej një simbol global i qëndrueshmërisë dhe gjenialitetit shkencor. Një nga citatet e tij të famshme, e cila u bë manifest i vizionit të tij për jetën, ishte: “Shikoni yjet, jo këmbët tuaja”.