Irani afër marrëveshjes me Kinën për blerjen e raketave hipersonike kundër anijeve

Irani është pranë një marrëveshjeje me Kinën për të blerë raketa lundruese, ndërsa Shtetet e Bashkuara po vendosin një forcë të madhe detare pranë bregdetit iranian në pritje të sulmeve të mundshme.

Sipas Reuters, duke cituar gjashtë burime, marrëveshja për raketat CM-302 të prodhuara në Kinë është pranë finalizimit, megjithëse ende nuk është rënë dakord për një datë dorëzimi.

Raketat hipersonike kanë një rreze veprimi prej afërsisht 290 kilometrash dhe janë të projektuara për të shmangur sistemet mbrojtëse të anijeve duke fluturuar ulët dhe shpejt.

Sipas ekspertëve të sistemeve të armëve, vendosja e tyre do të rriste ndjeshëm aftësitë sulmuese të Iranit dhe do të përbënte një kërcënim për forcat detare amerikane në rajon.

Negociatat me Kinën për blerjen e sistemeve të raketave, të cilat filluan të paktën dy vjet më parë, u përshpejtuan ndjeshëm pas luftës 12-ditore midis Izraelit dhe Iranit në qershor, sipas gjashtë zyrtarëve të informuar nga qeveria iraniane dhe tre zyrtarëve të sigurisë.

Ndërsa bisedimet hynë në fazën e tyre përfundimtare verën e kaluar, zyrtarë të lartë ushtarakë dhe qeveritarë iranianë vizituan Kinën, përfshirë Massoud Orai, zëvendësministrin e mbrojtjes së Iranit, sipas dy zyrtarëve të sigurisë.

Vizita e Orai nuk ishte raportuar më parë. "Do të ishte një përparim radikal nëse Irani do të fitonte aftësinë hipersonike për të sulmuar anijet në rajon", tha Danny Kitrinovich, një ish-oficer i inteligjencës izraelite dhe tani një studiues i lartë i Iranit në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare, një organizatë kërkimore izraelite. "Këto raketa janë shumë të vështira për t'u kapur."

Numër i panjohur raketash

Reuters nuk ishte në gjendje të përcaktonte numrin e raketave të përfshira në marrëveshjen e mundshme, as çmimin që do të paguante Irani, as nëse Kina do të ecte përpara me marrëveshjen tani që tensionet në rajon janë të larta.

"Irani ka marrëveshje ushtarake dhe sigurie me aleatët e tij, dhe tani është koha e duhur për t'i shfrytëzuar ato", tha një zyrtar i Ministrisë së Jashtme iraniane për Reuters.

Në një koment të dërguar pas publikimit, Ministria e Jashtme kineze tha se nuk ishte në dijeni të bisedimeve mbi një shitje të mundshme raketash të raportuara nga Reuters. Ministria kineze e Mbrojtjes nuk iu përgjigj një kërkese për koment.

Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës së Reuters për koment mbi bisedimet Iran-Kinë. Presidenti i SHBA-së Donald Trump e ka bërë të qartë se "ose do të arrijmë një marrëveshje ose do të përballemi me një situatë shumë të vështirë, si herën e fundit", tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, duke iu referuar bllokimit aktual me Iranin.

Raketat do të ishin ndër sistemet ushtarake më të përparuara të transferuara nga Kina në Iran dhe do të sfidonin embargon e armëve të vendosur nga Kombet e Bashkuara në vitin 2006.

Sanksionet u pezulluan në vitin 2015 si pjesë e një marrëveshjeje bërthamore me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj dhe u rivendosën shtatorin e kaluar.

Forcimi i Lidhjeve Ushtarake midis Iranit dhe Kinës

Reuters raporton se shitja e mundshme e sistemeve të raketave do të nënvizonte thellimin e bashkëpunimit ushtarak midis Kinës dhe Iranit në një kohë tensioni të shtuar rajonal, ndërsa do të ndërlikonte gjithashtu përpjekjet e SHBA-së për të kufizuar programin e raketave dhe aktivitetet bërthamore të Iranit. Kjo gjithashtu do të sinjalizonte dëshirën në rritje të Kinës për të afirmuar veten në një rajon të dominuar prej kohësh nga fuqia ushtarake amerikane.

Kina, Irani dhe Rusia zhvillojnë stërvitje të përbashkëta detare vjetore, dhe vitin e kaluar Departamenti i Thesarit i SHBA-së vendosi sanksione ndaj disa subjekteve kineze për furnizimin e substancave kimike në Korpusin e Gardës Revolucionare dhe për përdorimin e tyre në programin e raketave balistike të Iranit. Kina i ka mohuar akuzat, duke thënë se nuk ishte në dijeni të rasteve të cituara në sanksione dhe zbaton rreptësisht kontrollet e eksportit mbi mallrat me përdorim të dyfishtë.

Marrëveshja vjen ndërsa Shtetet e Bashkuara po ndërtojnë një flotë në afërsi të Iranit, duke përfshirë transportuesin e avionëve USS Abraham Lincoln dhe grupin e tij të goditjes.

USS Gerald R. Ford dhe anijet e tij shoqëruese po drejtohen gjithashtu në rajon. Së bashku, të dy anijet mund të mbajnë më shumë se 5,000 personel dhe 150 avionë. "Kina nuk dëshiron të shohë një regjim pro-perëndimor në Iran," tha Citrinowicz, eksperti izraelit për Iranin. "Do të ishte një kërcënim për interesat e tyre. Ata shpresojnë që ky regjim të mbetet."

Raketa e aftë të fundosë një aeroplanmbajtëse ose shkatërrues

Blerja e CM-302 do të forconte ndjeshëm arsenalin e Iranit, të varfëruar nga lufta e vitit të kaluar, tha Pieter Wezeman, studiues i lartë në Institutin Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm.

Korporata Kineze e Shkencës dhe Industrisë Hapësinore (CASIC), një kompani shtetërore kineze, e tregton CM-302 si raketën më të mirë anti-anije në botë, të aftë të fundosë një aeroplanmbajtëse ose shkatërrues. Ajo gjithashtu mund të shkatërrojë objektiva tokësore.

Sistemi i armëve mund të montohet në anije, avionë ose automjete tokësore të lëvizshme. CASIC nuk iu përgjigj një kërkese për koment nga Reuters.

Irani është gjithashtu në diskutime për të blerë sisteme raketash tokë-ajër kineze, të ashtuquajturat MANPADS, armë anti-balistike dhe armë anti-satelitore, thanë gjashtë personat.

Dihet se në vitet 1980, Kina ishte një furnizuese kryesore e armëve për Iranin, por transferimet e armëve në shkallë të gjerë ranë në fund të viteve 1990 për shkak të presionit ndërkombëtar.

Në vitet e fundit, zyrtarët amerikanë kanë akuzuar kompanitë kineze se furnizojnë Iranin me materiale për raketa, por nuk e kanë akuzuar publikisht Kinën se furnizon sisteme të plota raketash./Lajmi i Fundit