Pse disa njerëz i tërheqin mushkonjat si magnet dhe të tjerët jo

A keni pasur ndonjëherë ndjesinë se mushkonjat po ju shënjestrojnë, duke injoruar të gjithë të tjerët përreth tyre? Shkencëtarët po bëjnë përparim në deshifrimin e përzierjes komplekse kimike që i bën disa njerëz më tërheqës për mushkonjat.

Mushkonjat femra, të vetmet që kafshojnë, i zbulojnë njerëzit duke kombinuar disa sinjale: dioksidin e karbonit që nxjerrim, aromën e trupit dhe nxehtësinë dhe lagështinë e lëkurës sonë, siç raportohet nga Phys.org. Sinjali i parë dhe më i largët është dioksidi i karbonit. Është e njohur për më shumë se një shekull që mushkonjat mund ta zbulojnë atë nga dhjetëra metra largësi. Ndërsa afrohen, ato fillojnë të “lexojnë” informacione më komplekse, kryesisht aromën e trupit, dhe më pas ndikohen nga temperatura dhe lagështia.

Vlen të përmendet se teoria popullore se mushkonjat favorizojnë grupe të caktuara gjaku nuk ka bazë shkencore, sipas entomologut mjekësor Frederic Simard të Institutit Francez për Kërkime Zhvillimore. “Janë kryer disa studime, por ato përfshinin një numër shumë të kufizuar njerëzish,” tha ai. “Nuk ka të bëjë fare me ngjyrën e lëkurës, syve apo flokëve,” shtoi ai.

Aroma, faktori kyç

Faktori kyç duket se është aroma. Çdo person lëshon një koktej unik të komponimeve të paqëndrueshme, i cili formohet pjesërisht nga mikrobioma e lëkurës.

Hulumtimet tregojnë se trupi i njeriut lëshon midis 300 dhe 1,000 komponime të ndryshme me erë, por shkencëtarët vetëm tani po fillojnë të dallojnë se cilat prej tyre janë më tërheqëse për mushkonjat.

Në një studim të kohëve të fundit, studiuesit ekspozuan 42 gra ndaj mushkonjave Aedes aegypti, të njohura për transmetimin e dengues dhe etheve të verdha, për të zbuluar se cilat mushkonja i favorizonin ato. Ekipi identifikoi 27 komponime me erë që duket se luajnë një rol në tërheqje. Gratë që tërhiqeshin më shumë nga mushkonjat, përfshirë ato në tremujorin e dytë të shtatzënisë, prodhuan sasi më të mëdha të një substance që rrjedh nga zbërthimi i sebumit, filmit vajor në lëkurë. Kjo substancë quhet 1-okten-3-ol, e njohur edhe si “alkool kërpudhash”, dhe madje edhe rritjet e vogla në përqendrimin e saj duket se bënë një ndryshim.

Kujdes nga…birrat

Alkooli gjithashtu mund të luajë një rol. Disa studime e kanë lidhur konsumin e birrës me rritjen e atraktivitetit për mushkonjat, ndoshta sepse rrit temperaturën e trupit, rrit dioksidin e karbonit të nxjerrë dhe ndryshon aromën e lëkurës.

Në një studim të kryer në Holandë, vullnetarët që kishin pirë birrë në 24 orët e mëparshme ishin 1.35 herë më tërheqës për mushkonjat femra Anopheles.

Kuptimi i këtyre mekanizmave po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm, pasi ndryshimi i klimës po zgjeron gamën e specieve të mushkonjave që mbartin sëmundje. Këshilla praktike e ekspertëve mbetet e thjeshtë: vishni rroba të gjera që mbulojnë lëkurën, përdorni rrjeta mushkonjash dhe ilaç kundër insekteve, hani ushqime të lehta dhe kufizoni konsumin e alkoolit.