Shpejtësia e rrotullimit të Tokës po ndryshon, a duhet të shqetësohemi?

Herë pas here, shfaqen lajme që duken si të dala nga një film fantastiko-shkencor, por ato kalojnë pothuajse pa u vënë re sepse janë të vështira për t’u kuptuar ose përkthyer në jetën e përditshme. Ky është rasti me shpejtësinë e rrotullimit të Tokës, një koncept që në vetvete mund të duket abstrakt, tmerrësisht teknik dhe shumë larg shqetësimeve tona të përditshme. Në fund të fundit, kur bëhet fjalë për astronominë, fizikën ose gjeologjinë, nuk është e lehtë të lundrosh nëse nuk je profesionist.

Megjithatë, të kuptuarit se si dhe kur rrotullohet planeti ynë është thelbësore, sepse ritmi i kohës që shënon ditët tona varet fjalë për fjalë prej tij. Në vitin 2020, shkencëtarët bënë një zbulim të habitshëm: Toka filloi të rrotullohej më shpejt. Një përmbysje e papritur, e cila ngriti pyetjen e pashmangshme: A duhet të shqetësohemi?

Toka po rrotullohet gjithnjë e më shpejt. A është ky një problem?

Siç raportohet nga një analizë e publikuar nga BBC Science Focus, shpejtësia e rrotullimit të Tokës nuk është konstante. Një ditë, të cilën ne e përcaktojmë si 86,400 sekonda, nuk zgjat gjithmonë saktësisht 24 orë.

Në mënyrë tipike, rrotullimi i Tokës tenton të ngadalësohet, aq sa gjatësia e ditës rritet me një mesatare prej rreth 1.8 milisekondash për shekull. 600 milionë vjet më parë, në fakt, një ditë zgjati vetëm 21 orë. Këto ndryshime varen nga disa faktorë, siç janë ndikimi gravitacional i Diellit dhe Hënës, lëvizjet e brendshme të bërthamës së Tokës, shpërndarja e masës, fenomenet sizmike dhe akullnajore, madje edhe sjellja e oqeaneve dhe fusha magnetike.

Por në vitin 2020, shkencëtarët zbuluan një anomali. Në vend që të ngadalësohej, Toka u përshpejtua, duke arritur shpejtësinë e saj më të shpejtë të rrotullimit në pesëdhjetë vitet e fundit.

28 ditët më të shkurtra të regjistruara ndonjëherë ndodhën atë vit.

Shkaqet janë ende të paqarta: spekulohet se shkrirja e akullnajave ose akumulimi i ujit në pellgjet gjigante të Hemisferës Veriore mund të kenë një rol. Megjithatë, ekspertët besojnë se ky është një efekt i përkohshëm dhe se Toka së shpejti do të ngadalësohet përsëri.

Prandaj, nuk ka arsye për alarm; përshpejtimi nuk ndikon në jetën e përditshme, megjithëse mund të krijojë probleme për sistemet teknologjike që kërkojnë saktësi ekstreme – nga satelitët GPS te kompjuterët – të cilat, sipas ekspertëve, mund të zgjidhen thjesht duke zbritur një sekondë të brishtë. Shkurt, nuk ka nevojë të shqetësoheni, përveç nëse ky ndryshim lidhet me aktivitetin njerëzor./Lajmi i Fundit