Kur AI-ja bën politikë/Partia e djathtë holandeze dënohet pasi manipuloi veprën e artistes

Një artiste skicash gjyqësore në Holandë ka marrë dëmshpërblim pasi një deputet i Partisë për Liri (PVV), e ekstremit të djathtë të udhëhequr nga Geert Wilders, përdori pa leje një vizatim të saj dhe e ndryshoi me inteligjencë artificiale për t’i bërë personazhet të dukeshin më kërcënues.
Petra Urban, e cila ka punuar si artiste skicash gjyqësore për 19 vite, u trondit kur zbuloi se një vizatim i saj i bërë vitin e kaluar, që paraqiste dy vëllezër sirianë të burgosur për vrasjen e motrës së tyre, ishte ripërdorur dhe manipuluar në një video të publikuar në Instagram dhe Facebook nga dega e PVV-së në rajonin Noord-Brabant.

Skica Origjinale nga Petra Urban
“Çfarë më shqetëson më shumë janë tre gjëra,” tha Urban. “Së pari, puna ime u përdor pa lejen time. Së dyti, u përdor nga një parti politike, ndërsa unë synoj të punoj në mënyrë neutrale dhe të pavarur. Dhe së treti, kjo e bën edhe më të çuditshme, imazhi u deformua me AI.”
Sipas ligjit holandez, krijuesit mbrohen jo vetëm nga e drejta e autorit, por edhe nga të drejtat morale, që u lejojnë të kundërshtojnë çdo deformim të veprës së tyre që mund të dëmtojë reputacionin.
Rasti shkaktoi reagime të gjera, pasi Urban ndau imazhet me kolegë të saj dhe çështja u bë publike në media.
Pas ndërhyrjes së sindikatës së saj dhe një kërkese ligjore për licensim dhe dëmshpërblim, deputeti Maikel Boon kërkoi falje dhe ka paguar kompensimin, shuma e të cilit nuk është bërë publike.
Urban deklaroi se nuk tregoi “asnjë mëshirë” në kërkesën për kompensim, pasi deputeti kishte qenë më herët i akuzuar për përdorim të AI për manipulim imazhesh në fushata politike. “Është një zhvillim shqetësues dhe duhet të jemi vigjilentë,” tha ajo. “Duhet të jesh në gjendje të besosh se puna gazetareske apo artistike paraqitet në mënyrë neutrale. Nëse manipulohet, hapen dyert për pasoja të pakontrolluara.”
Ajo u distancua gjithashtu nga partia e ekstremit të djathtë. “PVV është shumë larg bindjeve të mia politike, por edhe nëse do të ishte afër tyre, nuk do ta pranoja këtë,” tha Urban. “Kjo cenon neutralitetin tim profesional.”
Deputeti Boon dhe PVV janë kontaktuar për koment. Ai ka pranuar publikisht përgjegjësinë dhe ka deklaruar për De Telegraaf se mendonte gabimisht që një imazh i ndryshuar nuk ishte më i mbrojtur nga e drejta e autorit, duke e quajtur veprimin një “gabim shumë të madh”.