3I/ATLAS, Avi Loeb: “NASA gabon, përshpejtimi jo-gravitacional ndryshon nga llogaritjet e tyre

Një studim i ri i përkushtuar 3I/ATLAS tregon se përshpejtimi i tij jo gravitacional ndryshon në mënyrë të konsiderueshme nga sa ishte llogaritur nga shkencëtarët e Jet Propulsion Laboratory (JPL) të NASA-s. Në thelb, sipas analizës, komponentët radiale dhe tangenciale kanë amplituda të barabarta dhe nuk janë shumë të ndryshme. Me “përshpejtim jo gravitacional”, studiuesit nënkuptojnë të gjithë ndryshimet — jo të lidhura me gravitetin — në trajektoren dhe/ose shpejtësinë e një objekti që udhëton në hapësirë.

Për kometat, një nga faktorët kryesorë që ndikojnë në përshpejtimin jo gravitacional është degazimi i xhepave të akullit në sipërfaqen e bërthamës, të cilët sublimojnë kur ngrohen nga Dielli. Ky efekt shkakton shfaqjen e xheteve dhe rrjedhave të grimcave më ose më pak të fuqishme, të afta të ndikojnë në drejtimin, shpejtësinë, trajektoren dhe rotacionin e trupit qiellor.

Sa i përket 3I/ATLAS, në databazën Small-Body të JPL — qendër kërkimore e NASA-s që merret kryesisht me sondat — shënohet se komponenti radial i përshpejtimit jo gravitacional, në largim nga Dielli, është pesë herë më i madh se komponenti tangencial, përgjatë drejtimit të lëvizjes së objektit ndërstelar. Sipas studimit të ri, të përmendur nga profesori Avi Loeb në Medium, komponenti radial dhe tangencial kanë amplituda të ngjashme.

“Analiza e re sugjeron se 3I/ATLAS shtyhet lateralisht dhe jo thjesht larg Diellit — siç kishte treguar analiza zyrtare e Davide Farnocchia nga NASA/JPL”, theksoi profesori Loeb, i cili jep mësim në Departamentin e Astronomisë të Universitetit të Harvardit. “Po, edhe deklaratat zyrtare të NASA-s mund të jenë të gabuara. Shkenca është një proces mësimi”, shtoi astrofizikani izraelit me shtetësi amerikane, i cili më parë kishte kritikuar agjencinë federale gjatë një konference për shtyp. Në atë rast, profesori Loeb e kishte cilësuar të mashtruese, pasi nuk ishte ndalur tek disa “anomalitë” e vërejtura.

Studimin e ri mbi përshpejtimin jo gravitacional të 3I/ATLAS — më të plotin deri më sot — e ka kryer një ekip kërkimor ndërkombëtar i udhëhequr nga astrofizikani italian Federico Spada, nga Departamenti i Fizikës dhe Astronomisë “Ettore Majorana” i Universitetit të Kataniës, në bashkëpunim me kolegë nga Qendra Kërkimore Hapësinore e Akademisë Polake të Shkencave (CBK PAN) në Varshavë dhe Departamenti i Studimeve Hapësinore i Southwest Research Institute në Boulder (SHBA). Vlen të theksohet se studimi “Systematic and Statistical Uncertainties in the Non-Gravitational Acceleration of 3I/ATLAS” është publikuar në databazën online arXiv dhe aktualisht nuk është ende rishikuar nga kolegë të fushës, proces që mund të “certifikojë” rezultatet.

Profesori Avi Loeb shpjegon në Medium se përshpejtimi i konsiderueshëm jo radial (tangencial) i 3I/ATLAS i evidentuar nga studimi i ri ka kuptim, duke marrë parasysh praninë e xheteve të collimuara që tregojnë “një oscilacion periodik në përputhje me rotacionin e bërthamës”. “Kjo morfologji — vijon profesori Loeb, duke iu referuar vëzhgimeve të kryera verën e kaluar — tregon burime të lokalizuara të humbjes së masës dhe jo një sublimim uniform të bërthamës, gjë që mund të shkaktojë një përshpejtim jo radial të konsiderueshëm.”

Shkencëtari thekson gjithashtu analizat e fundit të kryera së bashku me astrofizikantin Toni Scarmato, ku imazhet e 3I/ATLAS të kapura nga Teleskopi Hubble janë analizuar me filtrin e gradienteve rotacionale Larson-Sekanina, që lejoi të hiqej shkëlqimi dhe të tregohej organizimi i veçantë i xheteve: tre simetrike, të ndara me 120° njëra nga tjetra, si pjesë e një sistemi të strukturuar. U vërejt gjithashtu një “antikojë” gjigante e lidhur me një periudhë rotacioni prej 7,1 orësh, “e në përputhje me orientimin e boshtit të rotacionit brenda 20 gradëve nga drejtimi ndaj Diellit”, shpjegon profesori Loeb. Kjo konfigurim i veçantë është ajo që shkakton një emetim drejtues “aftë të gjenerojë një komponentë përshpejtimi transversal të krahasueshme me atë radiale.”

Nga studimi i ri, duke marrë parasysh pasiguritë sistematike, rezulton se efekti i përshpejtimit jo gravitacional mbi zhvendosjen e 3I/ATLAS në raport me Diellin dhe planetet është shumë i kufizuar, duke marrë parasysh se flitet për “1 mikrometër për sekondë katror në distancën Diell-Tokë”, një zhvendosje hapësinore “e barabartë me gjysmën e rrezes së Hënës gjatë një muaji”, shpjegon shkencëtari. Përtej këtij efekti të vogël, organizimi simetrik i xheteve mbetet për Avi Loeb një nga enigmat kryesore të këtij vizitori ndërstelar. Ai nuk përjashton mundësinë që ato të jenë propulsorë të një anije kozmike të avancuar.

Brenda dhjetë ditëve, 3I/ATLAS do të kalojë afër Jupiterit, dhe sondat në orbitë rreth gjigantit të gaztë do të mund të mbledhin të dhëna të reja dhe të vlefshme mbi këtë objekt tërheqës: një kometë ndërstellare për pjesën më të madhe të komunitetit shkencor, por me veçori të tillë — sipas disa studiuesve — që nuk mund të përjashtohet hipoteza teknologjike./Lajmi i Fundit