“Vendet e Gjirit kanë vendosur ‘forcën madhore’ për eksportet e gazit – çfarë nënkuptojnë me këtë?

Vendet kryesore të Gjirit kanë shpallur gjendje force madhore në eksportet e gazit natyror, pasi lufta në Iran dhe ndërprerjet në trafikun detar – për shkak të “bllokadës” në Ngushticën e Hormuzit – po shkaktojnë tronditje në tregun e energjisë.

Qatar Energy ishte ndër kompanitë e para që ndaloi prodhimin, duke pezulluar lëngëzimin e gazit natyror më 2 mars. Korporata e Naftës së Kuvajtit dhe Bapco Energies e Bahreinit ndoqën shembullin disa ditë më vonë, ndërsa India zbatoi masa emergjente për të ridrejtuar furnizimet me gaz natyror drejt sektorëve specifikë.

Forca madhore është një klauzolë që gjendet në kontratat e sektorit të energjisë që lejon një rajon të përjashtohet nga detyrimet e tij kur një ngjarje përtej kontrollit të tij pengon përmbushjen e tyre, siç shpjegohet nga Al Jazeera.

Ky manovër ligjor mund t’i lejojë një vendi të pezullojë përkohësisht detyrimet e tij, të përjashtohet pjesërisht ose plotësisht prej tyre, ose edhe t’i përshtatë këto detyrime për t’iu përshtatur rrethanave të reja.

Pse vendet e Gjirit po i referohen forcës madhore?

Kompanitë e Gjirit kanë filluar të thirren në forcën madhore për të “shmangur pagesën e kompensimit ose ndëshkimeve të tjera financiare të përcaktuara në kontratat e tyre”, tha për Al Jazeera Elias Bandekas, një profesor i së drejtës ndërkombëtare në Universitetin Hamad Bin Khalifa në Katar.

“Ka të ngjarë që këto kompani të mos jenë në gjendje të përmbushin detyrimet e tyre për të dërguar ngarkesa nafte dhe gazi në vende të tjera, ose për t’i transportuar ato me anije përmes Gjirit Persik”, shpjegoi ai./Lajmi i Fundit