“Dielli dhe yjet e tjerë ‘binjakë’ janë larguar nga qendra galaktike miliarda vjet më parë.

Sipas gjetjeve të studiuesve që analizuan të dhënat nga sateliti Gaia i Agjencisë Hapësinore Evropiane.

Dielli ishte pjesë e një migrimi masiv të yjeve binjakë të ngjashëm, të cilët u larguan nga rajonet qendrore të galaktikës sonë – Rruga e Qumështit – midis katër dhe gjashtë miliardë vjetësh më parë.

Studiues nga Universiteti Metropolitan i Tokios dhe Observatori Kombëtar Astronomik i Japonisë kryen një studim të gjerë të yjeve që shfaqnin temperatura, gravitet sipërfaqësor dhe përbërje të ngjashme me ato të Diellit. Të dhënat e marra nga misioni i satelitit Gaia përfshijnë rreth dy miliardë yje dhe objekte të tjera qiellore.

Migrimi i madh yjor

Studiuesit krijuan një katalog prej 6,594 “yjesh binjakë”, një koleksion afërsisht 30 herë më i madh se ai i studimeve të mëparshme. Duke analizuar këtë katalog, ata arritën të përftojnë pamjen më të saktë deri më sot për moshën e këtyre yjeve.

Ata identifikuan një grup të madh yjesh me moshë midis 4 dhe 6 miliardë vjetësh – përfshirë edhe Diellin tonë. Këta janë yje me karakteristika të ngjashme dhe me moshë të përafërt, të vendosur në afërsisht të njëjtën distancë nga qendra e Rrugës së Qumështit. Sipas shkencëtarëve, kjo sugjeron se Dielli nuk ndodhet në pozicionin e tij aktual rastësisht, por se vendndodhja e tij është rezultat i një migrimi masiv yjor.

Më afër qendrës galaktike

Sistemi ynë diellor orbiton brenda diskut galaktik në një distancë prej rreth 27,000 vitesh dritë nga qendra e galaktikës sonë. Megjithatë, krahasimi i moshës dhe përbërjes së Diellit me ato të yjeve të tjerë sugjeron se sistemi ynë diellor në fakt u formua më afër qendrës galaktike – në një distancë prej më pak se rreth 20,000 vitesh dritë.

Ky zbulim hedh dritë edhe mbi evolucionin e galaktikës sonë, veçanërisht mbi zhvillimin e strukturës rrotulluese në formë shufre në thelbin e saj. Pengesa e krijuar nga kjo strukturë qendrore do të kishte penguar çdo migrim masiv të yjeve. Megjithatë, të dhënat sugjerojnë një histori tjetër, nëse kjo strukturë shufre ishte ende në proces formimi gjatë asaj periudhe.

Mosha e këtyre yjeve binjakë zbulon jo vetëm se kur ndodhi ky migrim masiv, por edhe periudhën specifike gjatë së cilës u formua struktura shufre në qendrën e galaktikës.

Në të ardhmen, ekipi i kërkimit planifikon të përdorë vëzhgime më të sakta të yjeve me moshë të ngjashme me atë të Diellit për të përcaktuar pikën e saktë të origjinës dhe trajektoren e këtij migrimi masiv./Lajmi i Fundit

Hulumtimi u botua në revistën Astronomy and Astrophysics.