Vdekje e papritur kardiake: “Godit” 20 dhe 30-vjeçarët – Simptoma paralajmëruese

Gjithnjë e më shumë të rinj po vdesin nga sindroma e vdekjes së papritur kardiake – Një studim suedez nxjerr në pah simptomat shpesh të nënvlerësuara që paralajmërojnë për atë që po vjen

Luca Quinn, 30 vjeç, ka vdekur në apartamentin e tij në Londrën perëndimore, duke i lënë miqtë dhe familjen në zi. Familja e tij u shqetësua kur partnerja e tij nuk arriti ta kontaktonte, pavarësisht se u përpoq ta telefononte rreth 40 herë. Kur më në fund hapën derën e apartamentit, e gjetën Lucën pa ndjenja në shtrat. Pavarësisht përpjekjeve për ta ringjallur, ishte tepër vonë.

Vdekja e 30-vjeçarit nuk kishte shenja paralajmëruese dhe më vonë iu atribuua Sindromës së Vdekjes së Papritur Aritmike (SADS), një sëmundje e rrallë por fatale e zemrës që shkakton arrest të papritur kardiak pa ndonjë shkak të dukshëm.

Miku i tij i ngushtë i fëmijërisë, Jed Pomeroy, e përshkroi tronditjen e humbjes për The Independent: “Zemra e tij thjesht ndaloi. Nuk kishte asnjë arsye pas kësaj. Në fillim ishte shumë e vështirë të pranoja se vdekja ishte e pashpjegueshme. Më duhej të mësoja se disa njerëz janë thjesht shumë të pafat. Luca ishte personi më qesharak që mund të takoni, me një zemër të artë.”

Vdekje të pashpjegueshme

Fatkeqësisht, rasti i 30-vjeçares Quinn nuk është unik – rastet tragjike të vdekjes së të rinjve dalin në dritë shumë shpesh. Një shembull tipik është shembulli i 20-vjeçares Poppy Eagle, e cila u rrëzua në shtëpi pasi kishte shëtitur qenin e saj. Ngjashëm, rasti i atletes 19-vjeçare Natalie Black, e cila vdiq në gjumë vetëm disa orë pasi festoi rekordin e saj personal në kërcim trefish. Asnjëra nuk kishte treguar ndonjë simptomë të problemeve themelore të zemrës.

Në vitet e fundit, atletë të tillë si futbollisti uruguaian Juan Izquierdo dhe kapiteni i Luton Town, Tom Lockyer, janë rrëzuar gjatë ndeshjeve. Izquierdo vdiq nga një aritmi kardiake e shkaktuar nga një infeksion viral, ndërsa Lockyer mbijetoi një atak në zemër, i cili iu atribuua fibrilacionit atrial. Një tjetër incident i dukshëm ishte rrëzimi i futbollistit danez Christian Eriksen gjatë Euro 2020, rezultat i një fibrilacioni ventrikular të pazbuluar.

Çfarë është Sindroma e Vdekjes së Papritur Kardiake – Shenjat që Mund të Shpëtojnë Jetë

Sipas një studimi suedez, sindroma ndodh kur dikush vdes papritur nga arresti kardiak, pa ndonjë shkak të dukshëm të identifikuar. I njëjti studim zbulon një sërë simptomash të ngjashme me gripin – ndjesi të shpejta, të fikët, gulçim – por në të vërtetë mund të jenë shenja paralajmëruese të hershme të sindromës së vdekjes së papritur kardiake.

Hulumtuesit suedezë shqyrtuan 903 raste të vdekjes së papritur kardiake tek njerëzit e moshës 1-36 vjeç midis viteve 2000 dhe 2010, duke zbuluar se 22% ishin për shkak të SADS, me moshën mesatare të vdekjes vetëm 23 vjeç. Pothuajse dy të tretat e të prekurve ishin burra.

Çështja kryesore është se më shumë se gjysma e viktimave kishin përjetuar simptoma të tilla si rrahje të shpejta të zemrës, të përziera, të vjella, të fikët dhe shenja infeksioni. Një e treta e tyre kishin kërkuar ndihmë mjekësore në gjashtë muajt para vdekjes së tyre, me rreth 4.2% që ishin shtruar në spital pasi kishin rënë të fikët dhe 3.5% që ishin shtruar në spital për kriza.

Dr. Matilda Frisk Torell, kardiologe në Universitetin e Göteborgut dhe autore kryesore e studimit, theksoi rëndësinë e zbulimit të hershëm. “Duke përmirësuar njohuritë tona për shenjat dhe simptomat që i paraprijnë SADS, ne do të jemi në gjendje të identifikojmë njerëzit në rrezik”, tha ajo. Ajo gjithashtu bëri thirrje për më shumë kërkime për të përcaktuar ndikimin e gjendjeve psikiatrike, simptomave gastrointestinale dhe infeksioneve tek njerëzit me një predispozitë gjenetike.

Pavarësisht shqetësimit në rritje, ekspertët këmbëngulin që raste të tilla mbeten të rralla. Ata paralajmërojnë, megjithatë, se simptomat e dyshimta, pavarësisht se sa të pafajshme mund të duken, nuk duhet të injorohen, pasi humbasin mundësitë kritike për ndërhyrje.

Pamja e përgjithshme

Sindroma e vdekjes së papritur kardiake mund të tërheqë vëmendjen për shkak të natyrës së saj të papritur dhe tronditëse, por edhe tendencat më të gjera kardiovaskulare janë shqetësuese. Vitin e kaluar, shifrat zbuluan se vdekjet e parakohshme nga sëmundjet kardiovaskulare kishin arritur nivelin e tyre më të lartë në më shumë se një dekadë.

Sipas NHS-së, ataket në zemër tek njerëzit nën 40 vjeç janë gjithashtu më të zakonshme se kurrë, duke përmbysur një rënie të vazhdueshme të vërejtur që nga vitet 1960, kur normat e pirjes së duhanit ranë dhe përparimet mjekësore lulëzuan. Sot, normat në rritje të obezitetit, presionit të lartë të gjakut dhe diabetit po çojnë në një rigjallërim të sëmundjeve kardiovaskulare.

Ekspertët theksojnë rëndësinë e dëgjimit të trupit tuaj, edhe kur simptomat duken të vogla. Njohja e sinjaleve delikate dhe ndërhyrja e hershme mund të shpëtojë jetë /.ygeiamou.