Sulmi ndaj Iranit: Si do të reagojë Teherani? Nga lufta civile te ndryshimi i qeverisë: çfarë ndodh më pas?

Në një kthesë dramatike të ngjarjeve në tensionet e Lindjes së Mesme, Izraeli – në një operacion të përbashkët me SHBA-në – nisi një sulm parandalues ​​kundër Iranit, me një seri shpërthimesh të raportuara në kryeqytetin Teheran mëngjesin e së shtunës, më 28 shkurt.

Ministri izraelit i Mbrojtjes konfirmoi veprimin ushtarak, duke e quajtur atë një operacion që synonte “largimin e kërcënimeve të afërta” dhe shpalli gjendje të jashtëzakonshme në të gjithë Izraelin.

Veprimi i Tel Avivit vjen mes tensioneve në rritje pas muajsh presioni diplomatik dhe ushtarak, me Shtetet e Bashkuara që kanë vendosur një flotë të madhe dhe forcë ajrore në Gjirin Persik në një përpjekje për të përmbajtur Teheranin.

Irani: Çfarë ndodh pas sulmit parandalues

Administrata Trump deri më tani kishte shmangur angazhimin e drejtpërdrejtë ushtarak, me zëvendëspresidentin J.D. Vance që përsëriti se Shtetet e Bashkuara nuk kanë ndërmend të zhvillojnë një luftë të zgjatur. Por sulmi ndryshon rrënjësisht peizazhin strategjik dhe ngre pyetje rreth përgjigjes së mundshme të Teheranit.

Objektivat dhe Kufizimet e një Operacioni Potencial më të Madh

Sipas analistëve politikë ndërkombëtarë, pjesëmarrja e SHBA-së në operacione të përbashkëta ushtarake me Izraelin do të kishte rezultuar në misione të synuara: sulme ajrore dhe raketore, të shoqëruara me inkursione të forcave speciale, në vend të një konflikti të gjerë tokësor.

Tradicionalisht, strategjia amerikane favorizon sulme precize në nyjet kryesore – komandat ushtarake, infrastrukturën strategjike dhe njësitë e mbrojtjes nga raketat – me qëllim neutralizimin e aftësive operacionale të kundërshtarit. Megjithatë, vendosja e objektivave politikë pas një sulmi parandalues ​​të kësaj madhësie mbetet jashtëzakonisht komplekse.

Në skenarin optimist, sulmet e synuara kundër anëtarëve të shquar të regjimit iranian dhe forcave të tij paramilitare, veçanërisht Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) dhe njësive të saj Basij, teorikisht mund të dobësojnë kontrollin e brendshëm të Teheranit dhe t’i japin shtysë opozitës së brendshme.

Por një sukses i tillë do të kërkonte një aleancë të strukturuar midis opozitës iraniane dhe Shteteve të Bashkuara, diçka për të cilën nuk ka prova publike. Mundësia që Udhëheqësi aktual Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, të zëvendësohet nga një udhëheqje më pajtuese duket e largët, duke pasur parasysh edhe lidhjet e thella fetare dhe politiko-ushtarake që mbështesin regjimin.

Skenarë Alternativë: Nga grushti i Shtetit në rrezikun e Luftës Civile

Sulmet vendimtare ndaj fortesave iraniane mund të nxisin skenarë më të rrezikshëm nga sa shpresonin strategët perëndimorë. Një grusht shteti i mundshëm i brendshëm i udhëhequr nga IRGC-ja ose rënia e qeverisë pa një zëvendësim të menjëhershëm të qëndrueshëm mund ta fusë vendin në një konflikt të brendshëm të zgjatur, duke evokuar ngjashmëri me situatën libiane pas rënies së Gadafit.

Edhe pse shoqëria iraniane është më e strukturuar dhe ka tradita të thella kombëtare, një vakum pushteti mund të përshkallëzohet lehtësisht në një konflikt të përgjithësuar. Ndër skenarët e mundshëm, një sulm i kufizuar ndaj objekteve bërthamore dhe raketore iraniane – i perceptuar më shumë si hakmarrje sesa si një fushatë shfarosjeje – mbetet shumë i rrezikshëm për sa i përket përshkallëzimit.

Reagimet e Mundshme të Teheranit

Reagimi i Iranit ndaj sulmit parandalues ​​të Tel Avivit është një nga variablat më të vështira për t’u parashikuar në këtë fazë. Ndërsa një sulm fillestar mund të zvogëlojë disa aftësi raketore iraniane, Teherani ende ruan fuqinë e zjarrit për t’u përgjigjur kundër bazave ushtarake amerikane në rajon, objektivave izraelite ose shteteve arabe aleate me Uashingtonin. Kjo përfshin lëshimin e raketave balistike, dronët dhe sulmet asimetrike përgjatë fronteve të Lindjes së Mesme.

Irani gjithashtu mund të përpiqet të synojë infrastrukturën e naftës dhe rrugët e eksportit të naftës dhe gazit, me ndikime potencialisht të rënda në tregjet globale të energjisë. Miniera në Ngushticën e Hormuzit do të ishte gjithashtu një veprim i mundshëm, me pasoja sistemike për tregtinë globale të energjisë. Aftësitë mbrojtëse detare të Iranit, duke përfshirë bateritë kundër anijeve dhe mjetet lundruese me shpejtësi, përbëjnë një kërcënim real për anijet luftarake amerikane në Gjirin Persik, gjë që mund ta përshkallëzojë shpejt rajonin në një konflikt në shkallë të plotë./Lajmi i Fundit