‘Breaking Bad’ i vërtetë: Studimi i ri lidh kancerin me drogat ilegale

Një diagnozë me kancer mund ta ndryshojë rrënjësisht jetën e një personi: ajo sjell me vete ankth, depresion, pasiguri financiare dhe një ripërcaktim të thellë të prioriteteve. Por sipas një studimi të ri, efektet mund të shtrihen edhe në një fushë të papritur: krimin.

Hulumtimi i botuar në American Economic Journal: Applied Economics zbuloi se njerëzit e diagnostikuar me kancer kanë dukshëm më shumë gjasa të dënohen për një krim në vitet pasuese, edhe nëse kanë pasur një dosje të pastër kriminale deri në atë pikë.

Një gjetje që në mënyrë të pashmangshme sjell në mendje serialin televiziv “Breaking Bad”, në të cilin një diagnozë me kancer e shtyn mësuesin e kimisë në shkollën e mesme Walter White të kryejë krime. Megjithatë, në rastet e shqyrtuara në studim, pacientët nuk bëhen aq të pamëshirshëm sa heroi i serialit, raporton Science Alert. Shumica e krimeve përfshijnë vepra penale si vjedhje të vogla ose posedim droge. Megjithatë, pasojat mund të jenë të rënda, si për vetë pacientët ashtu edhe për familjet dhe viktimat e tyre.

Ndërlidhja e të dhënave mjekësore dhe penale

Për të hetuar fenomenin, studiuesit përdorën arkiva të mëdha administrative nga Danimarka, duke kombinuar të dhëna demografike, arsimore, të punësimit, të ardhurave, shëndetit dhe historisë kriminale. Mostra përfshinte 368,317 persona të diagnostikuar me kancer midis viteve 1980 dhe 2018. Duke lidhur të dhënat mjekësore dhe penale, shkencëtarët krahasuan sjelljen e pacientëve me atë të njerëzve që nuk ishin diagnostikuar me kancer.

Rezultatet tregojnë një model interesant kohor. Në vitin e parë pas diagnozës, krimi ulet. Shpjegimi është mjaft i qartë: pacientët shpesh i nënshtrohen trajtimeve të rraskapitshme, të tilla si kimioterapia ose radioterapia, duke kaluar pjesën më të madhe të kohës së tyre në spital.

Megjithatë, dy vjet pas diagnozës, tendenca përmbyset. Probabiliteti i dënimit rritet krahasuar me nivelet para sëmundjes dhe bëhet statistikisht i rëndësishëm. Rritja vazhdon për rreth pesë vjet, pastaj stabilizohet në një nivel më të lartë për pesë të tjerë.

Në përgjithësi, pacientët duket se kanë 14% më shumë gjasa të dënohen për një krim pas diagnozës.

Hulumtuesit u përpoqën ta shpjegonin këtë fenomen duke shqyrtuar disa mekanizma të mundshëm. Njëri prej tyre është ekonomik. Edhe pse kujdesi shëndetësor është universal në Danimarkë dhe nuk rezulton drejtpërdrejt në kostot e kujdesit shëndetësor për pacientët, sëmundja ka një ndikim të qartë ekonomik. Probabiliteti i gjetjes së punësimit zvogëlohet me 1.5 pikë përqindjeje në kohën e diagnozës, ndërsa ata që mbeten të punësuar shpesh punojnë më pak orë dhe fitojnë të ardhura më të ulëta.

Krimet financiare dhe jo-financiare

Studimi tregon se njerëzit që përjetojnë rënien më të ndjeshme të të ardhurave kanë gjithashtu lidhjen më të fortë midis kancerit dhe krimit. Megjithatë, rritja nuk kufizohet vetëm në krimet financiare. Ka pasur gjithashtu një rritje të krimeve jo-financiare, siç janë aktet e dhunës, duke sugjeruar se janë të përfshirë edhe faktorë psikologjikë ose socialë.

Një faktor tjetër i shqyrtuar ishte jetëgjatësia. Studiuesit i klasifikuan pacientët bazuar në probabilitetin e tyre të mbijetesës pesëvjeçare, duke marrë parasysh llojin e kancerit, moshën, gjininë dhe statusin martesor.

Lidhja midis diagnozës dhe krimit ishte më e fortë tek subjektet që përjetuan një rënie të ndjeshme të mbijetesës së pritur në vitin e diagnozës. Perspektiva e një të ardhmeje më të shkurtër mund të zvogëlojë ndikimin pengues të pasojave afatgjata, siç është burgosja.

Roli i politikave sociale është gjithashtu me interes. Duke analizuar ndryshimet që dolën nga reforma administrative e komunave të vitit 2007 në Danimarkë, studiuesit zbuluan se rritja e krimit ishte më e theksuar në zonat ku mbështetja sociale kishte rënë. Kjo sugjeron që rrjetet më të forta të mirëqenies mund të kenë një efekt mbrojtës.

Nëse gjetjet konfirmohen në vende të tjera, ato mund të nxjerrin në pah një “boshllëk mbështetjeje” të ri për pacientët me kancer. “Gjetjet tona sugjerojnë se politikat që adresojnë pasojat ekonomike të krizave shëndetësore janë të rëndësishme për të zbutur ndikimin e tyre në krim”, shkruajnë studiuesit./Lajmi i Fundit